پویش خرد ملی با هدف مشارکت نخبگان در ساخت کشور راه اندازی شد

1405-03-02 07:42

رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی گفت: پویش «خرد ملی برای ایران» با هدف مشارکت نخبگان در ساخت کشور و حل مشکلات طراحی شده و از طریق سامانه جمع سپاری، نظرات و پیشنهادات نخبگان با طرح حدود 40 سؤال کلیدی دریافت می شود.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، بابک نگاهداری در برنامه گفتگوی ویژه خبری به موضوع نهضت خرد ورزی جمعی و راهکار عبور از مشکلات پرداخت و به پرسش‌ها در این باره پاسخ داد.

  متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:   مقدمه مجری: امشب راجع پیام رئیس مجلس شورای اسلامی آقای دکتر قالیباف می‌خواهیم صحبت کنیم که در این پیام ایشان بر استفاده از ظرفیت نخبگان و مشارکت مردمی برای تدوین راهکار‌های مقابله با اثرات جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی و رفع مسائل پساجنگ با بهره مندی از این ظرفیت تاکید کرده و در واقع ایشان گفتند که در حال حاضر ضروری است که یک نهضت خردورزی جمعی متناسب با شرایطی که در آن قرار داریم شکل بگیرد و بعد در پی آن مرکز پژوهش‌های مجلس را مکلف کردند که از نظرات مردم و نخبگان برای بررسی راهکار‌های رفع مسائل ناشی از جنگ استفاده کنند.

 یعنی سازوکاری ایجاد شود که مردم نظرات خود را به این مرکز ارائه دهند و در شرایط کنونی از این نظرات برای حل مشکلات استفاده شود.

 شهادت دانش آموزان مدرسه میناب روضه مجسم است
 

مردم از ارکان قدرت ملی هستند
سوال: بفرمایید در ارتباط با این درخواست و تکلیفی که رئیس مجلس داشتند مرکز پژوهش‌های مجلس چه برنامه ریزی انجام داده و چه میزان ظرفیت های مردمی به کار گرفته خواهد شد تا بتواند برای حل مسائل کشور راهگشا باشد؟

  نگاهداری: عرض تسلیت دارم از بابت شهادت امام شهیدمان و فرماندهان نظامی مان، شهدای کشتی دنا، شهدای معصوم مدرسه میناب، این جنایت‌های وحشتناکی که این دو ارتش‌ سفاک انجام دادند برای ملت عزیز ما تبدیل به یک روضه مجسم  و یک سوگ بی پایان شده است و من مطمئنم که این داغ همیشه تازه است.

 در این روزها به نظر من هر پدر و مادر ایرانی که فرزند خود را بغل می‌کند یا بند کفش دختر بچه اش را می‌بندد یا کیف مدرسه بچه اش را سر و سامان می‌دهد حتما به یاد دل‌های داغدیده پدران و مادران شهدای مدرسه میناب می‌افتد.

 امیدوارم که خداوند همه این عزیزان را قرین رحمت خودش بکند و ما را در پیشبرد اهداف این عزیزان ثابت قدم‌تر قرار بدهد.   راجع به این فراخوانی که ریاست محترم مجلس جناب آقای دکتر قالیباف برای مشارکت حداکثری مردم و به ویژه نخبگان جامعه، برای حل مسائل و مشکلاتی که در ارتباط با جنگ تحمیلی یا مسائلی که پساجنگ باید به آن رسیدگی شود، باید به چند نکته اشاره کنم.  

واقعیت این است که جنگ‌های امروزی یا جنگ‌های مدرن، ماهیت جنگ ترکیبی پیدا کردند و ابعاد گوناگونی دارند و فقط یک جنگ نظامی نیست، می‌بینید  در حال حاضر در کنار جنگ نظامی، جنگ اقتصادی را بر ما تحمیل می‌کنند، در کنار این با امپراطوری‌های رسانه‌ای که دارند با بمباران رسانه‌ای مردم، یک جنگ شناختی را در افکار عمومی سعی می‌کنند جلو ببرند.

 شاید در کنار برنامه ریزی‌هایی که برای تسخیر خاک انجام می‌دهند برای تصرف ذهن مردم هم برنامه ریزی می‌کنند. یا از آن طرف محاصره دریایی می‌کنند، تلاش می‌کنند که با فشار اقتصادی واردات و صادرات ما را تحت الشعاع قرار بدهند و فشار حداکثری را به کشور تحمیل کنند؛ بنابراین وقتی جنگ ترکیبی می‌شود همه ظرفیت‌های کشور متناظر با هر یک از ابعاد جنگ ترکیبی باید به میدان بیاید و کمک کند.

 در یک جنگ ترکیبی بدون حضور مردم، بدون همراهی مردم دیگر پیروزی برای هیچ ارتشی امکانپذیر نیست، دیگر مردم حاشیه جنگ نیستند، مردم خودشان جزئی از میدان نبرد هستند.

  وقتی جنگ شناختی با انواع عملیات روانی رسانه‌ای روی مردم انجام می‌شود دیگر مردم بخشی از میدان نبرد هستند و مشارکت آنها، نقش آفرینی آنها، کمک آنها، همفکری آنها، همدلی آنها تبدیل به بخشی از قدرت ملی می شود. 

بنابراین ضرورت دارد که ما به نقش مردم و امکان سازی برای نقش آفرینی آنها برای مشارکت در حل مشکلات کشور فکرکنیم و بسترسازی های لازم در این زمینه را انجام دهیم.

  من اعتقاد دارم یکی دیگر از ارکان قدرت ملی که در جنگ‌های امروز مهم است در کنار مردم، نقش رهبری است که هدایت و وحدت آفرینی بین اجزاء مختلف مردم را انجام می دهند.

  امام شهید ما سال‌های سال رهبری کردند اگر ما امروز می‌بینیم که مردم ما در خیابان‌ها، در میدان‌ها حضور جدی دارند و واقعا در یک حرکت منسجم دارند نقش آفرینی می‌کنند آثار تربیت آن رهبر شهید ما است که این فرهنگ ایثار و شهادت و فرهنگ مقاومت را سال‌ها در این مردم تقویت کردند و جلو بردند.

 اگر ما می‌بینیم که در حال حاضر توان نظامی در کشور ما و فناوری‌های موشکی  ما را پیروز میدان می‌کند، با هدایت چندین ساله رهبر شهیدمان انجام شده و ما را به اقتداری از از نظر نظامی رسانده است و الحمدالله امام جدیدمان هم حتما رهرو امام شهیدمان هستند، با شناختی که من از ایشان دارم یقینا هم جسارت، هم شجاعت، هم تدبیر و آگاهی ایشان نسبت به مسائل کشور کامل است و انشاالله همین مسیر مقاومت را تا پیروزی ما ادامه خواهند داد و مردم را رهبری خواهند کرد.  

ضلع سوم هم که در کنار رهبری عالمانه، در کنار شور مردمی حتما مشارکت نخبگانی است، یعنی همین ضلع سومی که جناب آقای دکتر قالیباف در این فراخوان خود مرکز پژوهش‌ها را مکلف کردند که ساز و کار مشارکت نخبگانی را فراهم کنیم.

  مشارکت نخبگان خیلی اهمیت دارد از این حیث که بالاخره با توجه به ذوابعاد بودن مسائلی که جنگ‌های مدرن ایجاد می‌کنند لازم است که اقشار مختلف نخبگان کشور یک احساس مسئولیت اجتماعی بکنند و دانش و تخصص خود را در اختیار کشور قرار دهند. بعثتی که رهبر شهید فرمودند یک بخشی از آن، بعثت مردم است ولی یک بخش آن هم بعثت نخبگان است، هر نخبه‌ای در حوزه خود باید بعثت کند.

 یکی ممکن است نخبه هنری باشد، بعثت او در به تصویر کشیدن این حماسه و این شوری است که در این جنگ تحمیلی ملت ایران نشان دادند یعنی از ابزار شعر و هنر و ادبیات و.. استفاده کند و بتواند آثاری را در به تصویر کشیدن این شور ایجاد کند، بعثت یک پرستار این است که دانش و تخصص خودش را در اختیار سلامت جامعه، در اختیار مداوای آسیب دیدگان جنگ قرار بدهد و بعثت فرض کنید یک نیروی فنی این است که دانش فنی و تخصصش را بکار بگیرد؛ بنابراین همه نخبگان کشور و واقعا هم نخبگی فقط این نیست که ما یک درجه و مدرکی دستمان باشد و به آن فخر بفروشیم که ما مثلا مدارج علمی لازم را داریم. نخبگی واقعا در احساس مسئولیت اجتماعی است، نخبه واقعی آن کسی است که دانش خودش را، تخصص خودش را در خدمت حل مسائل کشور و مردم قرار بدهد.

  همه ظرفیت مرکز پژوهش های مجلس را برای اخذ نظرات نخبگان بسیج کردیم
سوال: باتوجه به این فراخوان شما ممکن است که هزاران طرح به مرکز پژوهش ها ارسال شود.

 ولی اینکه واقعاً بنا است که به این طرح‌ها توجه بشود و این طراح‌ها تحولی ایجاد بکنند و این اقدامات صرفا جنبه نمایشی نداشته باشد مهم است. 

واقعا قرار است که یک کار عملیاتی جدی شکل بگیرد؟   نگاهداری: ببینید به نکته خیلی درستی اشاره کردید اگر ساز وکار مناسب و نهادینه‌ای برای جلب مشارکت طراحی نشود و صرفاً یک فراخوانی داده بشود و اخذ طرح انجام شود مطمئناً به نتیجه مطلوبی نمی‌رسیم.

  ما در مرکز پژوهش‌های مجلس این فراخوان را نه به عنوان یک کار نمایشی و تشریفاتی بلکه به‌عنوان یک کار جدی شروع کردیم تا اینکه میدان اجتماعی را از تنازع  به سمت ساختن کشور سوق دهیم، برهمین اساس ما پویشی را تحت عنوان «خرد ملی برای ایران برخاسته؛ طرح سیمرغ رمضان» در مرکز پژوهش بعد از این فراخوان طراحی کردیم و تقریباً همه ساز وکار‌های مرکز پژوهش‌ها را برای تحقق این مشارکت نخبگانی در ساختن کشور و حل مشکلات مردم بسیج کردیم.

  این امر به چه شکل انجام شد؟ اولاً اینکه ما یک سامانه‌ای جمع سپاری داریم که موضوعات مهم تخصصی را قبلاً هم از طریق این سامانه جمع سپاری به مشارکت نخبگان می  گذاشتیم.

 در برنامه هفتم توسعه از این سامانه استفاده کردیم. در حال حاضر این سامانه جمع سپاری برای ارسال نقطه نظرات و ابتکارات، پیشنهادات و طرح‌های نخبگان عزیزمان از اقصی نقاط کشور فعال شده است.

  برای اینکه کلی‌گویی هم نشود و بالاخره چارچوبی برای این ابتکارات ارائه بشود ما با مشارکت همه دفاتر تخصصی مرکز حدود سی الی چهل سؤال را مشخص کردیم.

 این سوالات  در حوزه‌های مختلفی که کشور در حال حاضر دچار مسئله است احصا شده است. 

در این سامانه این سؤالات به معرض دید نخبگان عزیز قرار داده شده که اگر به سامانه مراجعه کنند می بینند ذیل هر محور چند سوال مطرح شده که دقیقا مشخص باشد مشکلات کشور چیست و متناسب با آن نخبگان راهکار ارائه کنند.

 البته یک مسیری هم قرار دادیم که اگر فردی چالش جدیدی تشخیص داد که در سامانه ما نبود بتواند در سامانه اضافه کند.

  سوال: این سامانه از چه زمانی راه‌اندازی شده است؟   نگاهداری: در حال حاضر دو سه روز است این سوالات در سامانه قرار گرفته است. فراخوان دکتر قالیباف حدود پنج روز است که منتشر شده و ما بعد از ۴۸ ساعت از این فراخوان، این سامانه را فعال کردیم.این سامانه بیشتر برای افرادی است که دسترسی مستقیم ندارد.   در کنار سامانه ای که توضیح دادم مرکز پژوهش‌های مجلس اندیشکده‌های حکمرانی و قانون‌گذاری استانی هم در سی و یک استان دارد. 

ما به این اندیشکده ها ابلاغ کردیم و برای آنها ماموریت گذاشتیم.

 این اندیشکده ها هم جلساتی با استانداری‌ها گذاشتند و ظرفیت‌های استانی را فعال کرده‌اند که مسائل استان‌ها را در ارتباط با جنگ و شرایط پسا جنگ  بررسی کنند.

 این اندیشکده ها به صورت استان محور عمل می کنند.  

اندیشکده‌های استانی مرکز پژوهش ها با مشارکت ستاد دانشگاه هر استان شکل گرفته  و حدود سه سال است که فعالیت می کنند. این اندیشکده ها محور اخذ ایده ها و ابتکارات نخبگان استانی هستند.

  از طرف دیگر ما مرکز نوآوری و خانه خلاق داریم که رویداد‌هایی مثل پارلمان دانشجویی و پارلمان اندیشه ورزی را برگزار کردند.

 این مرکز را مامور کردیم که پارلمان‌های اندیشه‌ورزی و  دانشجویی را در گیر کنند و شرکت های دانش بنیان را برای حل مسائل کشور به خط کنند.   دانش‌آموزان سمپاد را هم چون قبلا درگیر مسائل حکمرانی کردیم در این حوزه هم بستر را فراهم کردیم اگر ابتکاراتی داشته باشند ارائه دهند. قبلا برای چالش‌های حکمران کشور شش هزار و پانصد دانش‌آموز سمپادی از کل کشور در فرایندهای مرکز شرکت کردند. در مرکز پژوهش های مجلس  در چند سال اخیر برای به کارگیری نخبگان در مسائل حکمرانی تلاش می کنیم و رویدادهای مختلفی را برگزار کردیم و ورزیده شدیم.

  پیشنهادات نخبگان به دست تصمیم گیران می رسد
سوال: شما فرمودید چند سالی است که این رویدادها را برگزار می کنید و در این مشارکت گرفتن از نخبگان ورزیده شدید

. اما مردم خروجی این رویدادها را مشاهده نمی کنند. این رویدادی که برای سمپادی ها برگزار کردید چه خروجی عملی داشته است؟   نگاهداری: بله، شش هزار و پانصد دانش‌آموز سمپادی  در این رویدادها شرکت کردند در مرحله اول هزار نفر آنها در قالب دویست تا تیم به مرحله دوم راه پیدا کردند.

 در نهایت چهل تیم پنج نفره به مرحله نهایی رسیدند. این تیم ها پنج طرح برگزیده خود را در حضور رئیس مجلس و نمایندگان مجلس ارائه کردند. این طرح ها را به صورت مکتوب در اختیار کمیسیون ها قرار دادیم تا در تصمیم گیری های مجلس مورد استفاده قرار گیرد.

  سوال: منظورم این است که می توانیم امروز بگوییم در نتیجه این رویداد پنج مسئله حکمرانی کشور حل شده است؟   نگاهداری: بله، پیشنهاداتشان را دادند.  

سوال: بفرمایید چه موضوعاتی بوده؟   نگاهداری: در موضوعاتی مثل کمبود آب و آلودگی زیست محیطی بوده است.   سوال: این ها که هیچ کدام جزو چالش‌های اصلی نیست؟ این اقدامات خروجی عملیاتی دارد؟   نگاهداری: در حد ظرفیت‌های مرکز پژوهش‌ها که کار ما مشاوره دادن به کمیسیون‌های مجلس برای تصمیم‌گیری است حتماً آنها را هم در همان مسیر قرار می‌دهیم و در مشاوره و در مسیر تصمیم گیری کمیسیون‌ها قرار می گیرد.

  نخبگان استانی هم درگیر پویش خرد ملی شدند
سوال: در مورد نهضت خردورزی هم همین روند انجام خواهد شد؟   نگاهداری: نه، فقط این نیست علاوه بر نکاتی که توضیح دادم ما با محوریت دفاتر تخصصی و مشارکت اساتید صاحب نظر و دستگاه های اجرایی، نشست های استماع نخبگانی برگزار می کنیم تا افراد بیایند به صورت حضوری در مرکز پژوهش‌ها ایده هایشان را در جلسه مطرح کنند.   ما فرآیند داوری قرار دادیم. 

یعنی ایده‌هایی که منتخب می‌شوند مورد ارزیابی و داوری قرار می دهیم و سپس حتی برای ارتقای کیفی ایده هم کمک می کنیم. یعنی صرفاً این نیست که ایده گرفته بشود بلکه وارد یک فرآیند ارزیابی، داوری و ارتقای ایده قرار می‌گیرد.

  انتهای پیام/